Yeni Şafak Gazetesi Teknoloji Editörü Melih Bayramdede geçenlerde yazmış olduğu bir blog yazısında Türkiye de ki e-kitap piyasasının neden oluşmadığı ile ilgili fikir yürütmüş ve kitap fiyatlarının yüksek olması nedeniyle piyasanın bir türlü oluşamadığı sonucuna varmıştı. Konunun merkezinde olan biri olarak mevcut durumun fiyatların yüksek olmasından kaynaklanmadığını söyleyebilirim, çünkü henüz o aşamaya gelemedik;

E-Kitap Amerika’da hızla yol almakta ve artık yayıncıların cirolarında ciddi yüzdelere ulaşmış durumda, Amerikan Yayıncılar Birliği‘nin 2011 yılı içinde açıkladığı son raporlarda e-kitap’ın yükselen ivmesinin yanında basılı kitap satışlarının düşmeye başladığı net bir şekilde görülüyor. Amerika Dünya’nın en büyük şirketlerine ev sahipliği yapması sebebiyle bu tarihi dönüşümün yaşandığı ilk yer, Amazon’un Kindle’ı, Apple’ın iPad’i ve B&N’ın Nook’u hiçbir engele takılmadan Amerika sokaklarında satın alınabiliyor.

Türkiye’de ki dönüşüm Amerika kadar hızlı gerçekleşmiyor elbette, ancak yakın zamanda Başbakan’ın açıklamış olduğu eğitim alanına girecek olan milyonlarca tablet ile yakın gelecekte sürecin çok daha hızlanacağı görülüyor.

Türkiye’de yayıncıların e-kitap’a gir(e)meyeşinin nedenlerini bir kaç madde altında toplamak mümkün;

E-Kitap Dönüşümü
E-Kitap dediğimiz “şey”in Dünya’da kabul görmüş olan dosya formatı epub oldu, yayıncılar indesign, quark vb. programlar üzerinde basılı kitap için hazırlamış oldukları dosyaları ayrıca bir çalışma süreci devreye sokarak epub formatına dönüştürmek durumunda kaldılar, dolayısıyla ekstra bir maliyet ile karşı karşıya kalındı. Bu sürecin ikinci bir zorluğu da bu formatın henüz geliştiriliyor olmasından kaynaklanan çalışma düzensizliği, farklı içerikli kitaplarla yaşanan çeşitli teknik problemler için yeni yeni çözümler üretilmek zorunda, buda sürekli bir ar-ge çalışması gerektirmekte.

Book Expo America

Book Expo America fuarına yaptığımız ziyarette sadece dönüşüm hizmetiyle ilgili özellikle Hintliler tarafından bir sektör oluşturulmuş olduğunu gördük, dönüştürülmeyi bekleyen koca bir geçmiş var tabii ki.

Yasal Düzen
Basılı kitap ile e-kitap’ın farklı şeyler olduğunu düşünen devlet vergi oranlarını farklı tutuyor, yayıncıların zaten düşük olan kar marjları sebebiyle e-kitap fiyatları istenen seviyeye indirilemiyor. Bununla birlikte yine yasal düzen başlığı altında yazar, yayıncı, dağıtıcı ekseninde telif hakları ile ilgili sorunları düşünebiliriz.

Platform & Cihaz
Amerika’lı bir yayıncı kitabının e-kitap olarak satışını yapmak istediğinde iPad için iBooks’a, Kindle için Amazon’a, Nook için B&N’a verebilir ve anında satışa geçebilir. Ancak Türkiye’de ki yayıncıların böyle bir şansı yok, saydığım platformların hiçbiri Türkiye’de kullanılabilir durumda değil.

Güvenlik
Platform ile birlikte güvenlik konusunda da çeşitli sıkıntılar var, drm sistemleri çok yüksek maliyetli ya da güvensiz olarak düşünülüyor. Basılı kitaptaki korsan pazarının yayıncılık pazarından büyük olduğunu düşünürsek yayıncıların güvenlik konusunda ki hassasiyetini anlayabiliriz.

Yayıncıların Düşünceleri
Yayıncıların (şimdiler de yok olan) basılı kitap’ın satışının azalacağı/biteceği korkusuyla e-kitap’a uzak durmaları durumu söz konusu idi, şimdilerde bu düşünce değişti ve yerini e-kitabı kabullenmeye/bu pazara nasıl girerize bıraktı.

Bu engeller sadece kısaca bahsedebileceğim başlıklar, dahasıda var…

Tarihi bir dönüşüme tanıklık ediyoruz şuan, basılı kitapların yerlerini dijital içeriklere bırakmasına şahit oluyoruz. Günümüzde doğan çocuklar belki de hayatlarını hiçbir basılı materyal kullanmadan geçirecekler, kağıt kokusunu hiç bilmeyecekler. Böyle köklü bir değişim kolay gerçekleşmiyor.

Tüm bu engellere rağmen yakın gelecekte Türkiye’de pek çok güzel gelişmenin yaşanacağını söyleyebilirim.

Kitap severlere selam eder iyi hafta sonları dilerim.