Bu hafta Asya’yı takip eden tüm okurlarımızın faydalanacağını tahmin ettiğim bir konukla devam edeceğiz. Dr. Serkan Toto kendisiyle ilgili merak ettiklerimizi, Asya internet pazarlarını ve trendleri anlattı. Büyük keyifle yaptığımız bir söyleşi umarım aynı keyifle okursunuz. Unutmadan eklemek istiyorum, yazıya yorum olarak gelebilecek sorularınızı Serkan’a çevirebilir ve sizin için cevaplar alabilirim. Birkaç dilde pek iyi konuşabilse de Türkçe’sinin pek iyi olmadığını söyledi kendisi.

S.A: Merhaba Serkan, hemen konuya giriyorum. Serkan Toto kimdir? Ne iş yapar?

S.T: Japonyada web, mobil ve oyun alanlarında danışmanlık yapan bağımsız bir profesyonelim. Ben 2004’ten bu yana Tokyo’dayım, geldikten beş yıl sonra yerel bir üniversitede ekonomi master’ımı tamamladım. 2008 Yılından bu yana ise TechCrunch.com için Japonya pazarı hakkında yazılar yazıyorum.

S.A: Kullanıcı deneyimi tamamen farklı gelişmiş bir bölge, orada gözlem yapmak daha fazla efor sarfetmeyi gerektiriyor olmalı. Peki ülke-ülke Asya internet pazarını nasıl tanımlıyorsun? Özellikle Japonya’yı.

S.T: Bana göre Doğu Asya’şu şekilde gruplara ayrılabilir.

  • Hindistan
  • Çin
  • Güney Doğu Asya
  • Japonya
  • Kore

Hindistan ve Japonya devasa internet pazarları ve bunun henüz olgunlaşmamış halleri olduğunu düşünecek olursak insanı hayli ürkütüyor. Önümüzdeki 10-15 yıl içerisinde küresel internet pazarının merkezinde konumlanacaklar.

Güney Doğu Asya ise yaşam sürecinin henüz çok başlarında özellikle Endonezya çeyrek milyar popülasyonuyla dev bir pazar. Güney Doğu Asya’nın problemi ise çok parçalı kültürel dokuya sahip olması. (dil, kültür, yaşam biçimi ve alışkanlıklar)

Japonya ise Asya’nın en olgunlaşmış internet pazarı üstelik en varlıklı kullanıcı kitlesine sahip olan internet pazarı. Hem online hem mobil hem de oyun alanında devasa bir pazar ama çok özel bir dokusu var.

Kore ise internet pazarını analiz ederken bir tür “Küçük Japonya” gibi.

S.A: Peki Asya internet pazarının mevcut trendleri neler?

S.T: Asya’nın internet pazarında mobil, web ve oyun segmentlerinin yollarının çok hızlı bir şekilde kesiştiğini gözlemliyorum. İkinci bir trend ise küreselleşme. Japon şirketlerin Güney Doğu Asya’ya açılması ve Çinli şirketlerin Amerikan şirketleri satın alması güzel örnekler olabilir.  Üçüncü bir trendse hemen her bölgede hızla yükselen akıllı telefon penetrasyonu.

S.A: Asya internet pazarlarının en çok gelecek vaadeden iş kolları neler sence? Sektörün nereye doğru geliştiğini oradan da anlamak mümkün olabilir.

S.T: Yukarıda listelediğim ülkelerdeki en büyük alanlar sosyal oyun, e-ticaret ve sosyal medya. Özellikle Mühendisler ve Oyun Tasarımcıları inanılmaz revaçta. Bu iki iş kolunda uzmanlaşmış profesyonelleri bekleyen şirketler var.

S.A: Facebook ve Twitter’ın Asya pazarındaki konumu hakkında ne düşünüyorsun?

S.T: Bana göre Asya’lı insanların gerçek hayatta çok sosyal olmalarının bir yansıması olarak Twitter ve Facebook tahmin edebileceğiniz gibi Asyada da dev. Japonya’da twitter şu an 7’den 70’e herkesin hayatında. Facebook da çok hızlı büyüyor. Kore ve Güney Doğu Asya ülkelerinde de durum aynı. Hızlı bir büyüme kaydediyorlar. Ama durum Çinde biraz farklı. Bu servisler orada engelli durumda.

S.A: Türkiye’nin popüler başlıkları Sosyal Oyun, Mobil ve Özel Alışveriş peki bu durum Asya’da farklılık gösteriyor mu?

S.T: Özle alışveriş şu an Japonya’da “idare ediyor” diyebilirim ama diğer ülkelerle ilgili emin değilim. Sosyal Oyun ve Mobile gelince, onlar bugün her yerde popüler başlıklar.

S.A: Türkiye’yi dışarıdan gözlemleyen bir akademisyen olarak pazarın büyüme hızı ile ilgili ne düşünüyorsun?

S.T: Dürüstçe söylemeliyim ki Japonya ve Doğu Asya (biraz da Amerika) üzerine yoğunlaştığım için Türkiye internet pazarını çok detaylı takip edemiyorum.

Fakat Türkiye’nin internet pazarının genel ekonomiyle birlikte son birkaç yılda çok hızlı büyüdüğünü biliyorum. Şimdiye kadarki performanstan etkilendiğimi söylemeliyim üstelik Türk atalarım olduğu için Türklerin ne kadar girişimci ruhlu ve riske açık olduklarını da biliyorum. Bu sebepten oradaki bu dinamizme şaşırdığımı söyleyemem.

Türkiye bir intenret pazarı olarak dünyada daha fazla dikkat çekmeye başladı bunu biliyorum.

S.A: Peki online perspektiften bakınca önümüzdeki beş yıl içinde Japon internet pazarını nerede görüyorsun?

S.T: Japon internet pazarının zaten olgun ve doyuma ulaşmış olduğunu düşünüyorum fakat elbette dönüşecektir. Burada online dünya zaten fazlasıyla mobil merkezli fakat yine de 5 yıl içerisinde tablet ve mobil cihazların durumu tamamen ele alacağını öngörüyorum. Bu yarışı da bana göre Android kazanacak Japonyada. Ek olarak; düşüşte olan ve yaşlanan bir nüfus sebebiyle şirketler şanslarını küreselleşmeden yana kullanacaklar.

S.A: Aynı pencereden bakınca Türkiye’yi beş yıl içerisinde nerede görüyorsun?

S.T: İç pazarın devasa boyutu ve nüfusun büyük çoğunluğunun genç olması büyük bir güç. Bunun yanına birde Türkiye insanının bilgi paylaşma, oyun oynama ve diğerleriyle etkileşim kurma içgüdüsünü eklersek Türkiye intenret pazarının çok fazla büyüyeceği açık. Bana göre beş yıl içerisinde Avrupa’nın en büyük internet pazarlarından biri olma potansiyelini kendinde barındırıyor Türkiye.

S.A: Son soru, Türkiye’ni nasıl okuyorsun? Hangi blog, haber portalı, tv programları?

S.T: Hiç TV izlemiyorum diyebilirim, sadece Türkiye hakkında değil hemen hiç izlemiyorum. Dürüst olmak gerekirse Türkçem blog ve portalları takip etmek için çok kötü.

Fakat teknoloji dışı bir perspektiften konuşacak olursam, 1970 ve 1980 yıllarının Türk komedi filmlerine bayılıyorum. Çocukluğumda izlediğim o filmleri hala YouTube’da takip tekrar tekrar izliyorum.

Serkan’a bu keyifli röportaj için teşekkür ediyor, aşırı karlı İstanbul’da kendinize dikkat edin diyoruz 😉